Özgür irade yoksa neden çabalıyoruz?

cerennal

16.07.2026 01:57

15

Kafayı sıyırmak üzereyim son günlerde. Bir süredir kafamda dönüp duruyor bu düşünce ve işin içinden çıkamıyorum bir türlü. Spinoza, determinizm falan okudum biraz internette, okumaz olaydım gerçekten. Eğer her şeyin bir nedeni varsa, her olay zincirleme bir reaksiyonun sonucuysa bizim özgür irademiz nerede kalıyor? Sabah uyanıp çay yerine kahve içmem bile aslında milyarlarca yıl önceki fizik yasalarının, biyolojimin bir sonucu mu yani? Bu düşünce beni tamamen felç etti resmen son bir haftadır. Yataktan kalkasım gelmiyor hiç. Nasıl olsa ne yaparsam yapayım, her şey zaten olacağına varacak, benim seçimim aslında bir ilüzyon diye düşünüyorum sürekli. Çaba göstermek, geleceğim için plan yapmak o kadar anlamsız geliyor ki şu an anlatamam size. İçimde hiçbir istek kalmadı, her şey bir tiyatro sahnesi gibi geliyor gözüme artık. Ben sadece bana yazılan rolü oynayan bir kuklayım sanki, iplerim de başkasının elinde.

Etrafımdakiler diyor ki 'saçmalama, hayatına bak, kararları sen veriyorsun işte'. Bakamıyorum öyle kolay değil o işler. Kendimi bildim bileli kararlarımı hep kendi irademle verdiğimi sanıyordum ben. Şimdi ise sanki bir rüzgarın önündeki kuru yaprak gibiyim, nereye eserse oraya gidicekmişim gibi bir his var içimde. Bu hisle nasıl başa çıkılır, nasıl yaşanır hiç bilmiyorum. Felsefeyle ilgilenen, bu tarz bir varoluşsal boşluğa düşen var mı aranızda daha önce? Bu düşünce sarmalından nasıl kurtulabilirim, bana bir yol gösterin ne olur. Gerçekten her şey önceden belliyse, bizim bu dünyada kendi anlamımızı yaratmamız mümkün müdür sizce? Yoksa her şey koca bir yalan mı, kendimizi kandırıp duruyor muyuz sadece? Gerçekten yardıma ihtiyacım var, kafayı yiyicem yoksa.

3 Cevap

En İyi Cevap
emreztrk

16.07.2026 01:59

Bak şimdi, determinizm her şeyin bir sebebi olduğunu söyler ama bu senin hiçbir etkin olmadığı anlamına gelmez. Sen de o sebep-sonuç zincirinin çok önemli bir parçasısın! Senin düşüncelerin, çaban ve kararların olmasa o zincir eksik kalır. Yani kaderci bir yaklaşımla 'nasılsa her şey belli' deyip yatmak yerine, senin o çabanın da o zincirdeki gerekli bir halka olduğunu düşün. Kendi hayatının başrolü yine sensin, kafanı bu kadar yorma, çık bir hava al bence.
neslihanakn

16.07.2026 01:59

Ya salla gitsin be arkadaşım, bu kadar derin düşünürsen sıyırırsın tabii. Matrix'te miyiz, determinizm mi var ne fark eder? Sonuçta acıyı da mutluluğu da dibine kadar bizzat hissediyoruz. Hayat bir filmse bile izlemesi keyifli bir film olsun, kendi rolünü en iyi şekilde oynamaya bak.
tolgaykaraba

16.07.2026 01:59

Dostum inan bana yalnız değilsin, ben de bir dönem bu girdaba girip günlerce yataktan çıkmamıştım. Ama sonra şunu fark ettim: Her şey belirlenmiş olsa bile, biz o geleceği henüz bilmiyoruz. Yani bizim için o 'illüzyon' hala tamamen gerçek gibi hissettiriyor. Çay yerine kahve içtiğinde aldığın o tat ve keyif gerçek, o yüzden teorileri bir kenara bırakıp anın tadını çıkarmaya bak.

Tartışmaya katılmak için giriş yapın